अध्याय २६

श्रीगणेशाय नमः ॥
श्रीसरस्वत्यै नमः ॥
श्रीगुरुभ्यो नमः ॥

श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांसी । नका भ्रमूं रे युक्तींसी ।
वेदान्त न कळे ब्रह्मयासी । अनंत वेद आहेति देखा ॥ १ ॥

वेदव्यासा-ऐसा मुनि । नारायण अवतरोनि ।
वेद व्यस्त करोनि । ‘ व्यास ‘ नाम पावला ॥ २ ॥

तेणेही पूर्ण नाहीं केले । साधारण सांगितले ।
शिष्य होते चौघे भले । प्रख्यात नामें अवधारा ॥ ३ ॥

तयां शिष्यांची नामें देखा । सांगेन विस्तारें ऐका ।
‘ पैल ‘ ‘ वैशंपायन ” निका । तिसरा नामें ‘ जैमिनी ‘ ॥ ४ ॥

चौथा ‘ सुमंतु ‘ शिष्य । करीन म्हणे वेदाभ्यास ।
त्यांसी म्हणे वेदव्यास । अशक्य तुम्हां शिकतां ॥ ५ ॥

एकेक वेद व्यक्त शिकतां । पाहिजे दिवस कल्पांता ।
चारी वेद केवीं वाचितां । अनंत महिमा वेदांची ॥ ६ ॥

या वेदांचे आद्यंत । सांगेन ऐका एकचित्त ।
पूर्वी भारद्वाज विख्यात । ऋषि अभ्यास करीत होता ॥ ७ ॥

ब्रह्मकल्प तीन फिरले । वर्षें शत वाचले ।
ब्रह्मचर्य आचरलें । वेद पूर्ण शिकों म्हणूनि ॥ ८ ॥

लवलेश आले त्यासी । पुनरपि करी तपासी ।
ब्रह्मा प्रसन्न झाला परियेंसीं । काय मागसी म्हणोनि ॥ ९ ॥

भारद्वाज म्हणे ब्रह्मयासी । स्वामी मज प्रसन्न होसी ।
वेद शिकेन आद्यंतेसीं । ब्रह्मचर्य आश्रमीं ॥ १० ॥

वेदान्त मज दावावे । सर्व माते शिकवावे ।
ऐसे वर मज व्हावे । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ ११ ॥

ब्रह्मा म्हणे भारद्वाजासी । मिति नाही या वेदांसी ।
सर्व केवीं शिको म्हणसी । आम्हांसी वेद अगोचर ॥ १२ ॥

तुज दाखवीन पाहे सकळ । करोनियां मन निर्मळ ।
शक्य झालिया सर्वकाळ । अभ्यास करीं भरद्वाजा ॥ १३ ॥

ऐसें म्हणोनि ऋषिसी । ब्रह्मा दाखवी वेदांसी ।
दिसताति तीन राशि । गिरिरूप होवोनि ॥ १४ ॥

ज्योतिर्मय कोटि सूर्य । पाहतां ऋषीस जाहलें भय ।
वेदराशी तीन गिरिमये । केवीं शिकूं म्हणोनि ॥ १५ ॥

ब्रह्मकल्प तीनवरी । आचरलों आश्रम ब्रह्मचारी ।
शिकलों वेद तावन्मात्रीं । एवढे गिरि कधीं शिकों ॥ १६ ॥

म्हणोनि भयभीत झाला । ब्रह्मयाचे चरणीं लागला ।
म्हणे स्वामी अशक्य केवळा । क्षमा करणें म्हणोनि ॥ १७ ॥

या वेदांचे आद्यंत । आपण पहावया अशक्त ।
तूंचि जाणसी जगन्नाथ । जें देसी तें घेईन ॥ १८ ॥

तूं शरणागता आधार । माझे मनीं वासना थोर ।
वेद शिकावे आपार । म्हणोनि आलों तुजपाशीं ॥ १९ ॥

वेद आहेति अमित । इतके शिकावया अशक्त ।
येईल तुमच्या चित्तांत । तितुकें द्यावें आम्हांसी ॥ २० ॥

ऐसें वचन ऐकोनि । ब्रह्मदेव संतोषोनि ।
देता झाला मुष्टी तीनी । अभ्यास करीं म्हणोनि ॥ २१ ॥

तीन वेदांचे मंत्रजाळें । वेगळें केले तात्काळ ।
ऐसे चारी वेद प्रबळ । अभ्यास करी भारद्वाज ॥ २२ ॥

अजून पुरतें नव्हे त्यासी । केवी शिकूं पहातां वेदांसी ।
सांगेन तुम्हां एकेकासी । चौघे वाचा चारी वेद ॥ २३ ॥

पूर्ण एकेका वेदास । शिकतां होईल अति प्रयास ।
सांगेन थोडें तुम्हांस । अभ्यास व्यक्त करावया ॥ २४ ॥

शिष्य म्हणती व्यासासी । एक एक वेद आम्हांसी ।
विस्तारावा आद्यंतेसीं । जे शक्य आम्हां तें शिकूं ॥ २५ ॥

ऐसें विनविती चौघेजण । मुनि धरिती व्यासचरण ।
कृपा करीं गा गुरुराणा । नारायणा व्यासराया ॥ २६ ॥

करुणावचन एकोनि । व्यास सांगे संतोषोनि ।
‘ पैल ‘ शिष्यातें बोलावोनि । ऋग्वेद निरोपीत ॥ २७ ॥

ऐक पैल शिष्योत्तमा । सांगेन ऋग्वेद महिमा ।
पठण करीं गा धर्मकर्मा । ध्यान पूर्वी करोनि ॥ २८ ॥

पैल म्हणे व्यासासी । बरवें विस्तारावें आम्हांसी ।
ध्यानपूर्वक लक्षणेंसी । भेदाभेद निरोपावे ॥ २९ ॥

त्यांत शक्य जें आम्हांसी । तेंचि शिकों भक्तीसीं ।
तूं कामधेनु आम्हांसी । कृपा करीं गा गुरुमूर्ति ॥ ३० ॥

व्यास सांगे पैलासी । ऋग्वेदध्यान परियेसी ।
वर्ण-रुप आहे कैसी । भेदाभेद सांगेन ॥ ३१ ॥

ऋग्वेदाचा उपवेद । असे प्रख्यात आयुर्वेद ।
अत्रिगोत्र म्हणा सदा । ब्रह्मा-दैवत जाणावें ॥ ३२ ॥

गायत्रीचे छंदासी । रक्तवर्ण परियेसीं ।
नेत्र पद्मपत्रसदृशी । विस्तार-ग्रीवा-कंठ असे ॥ ३३ ॥

कुंचित-केशी श्मश्रु, प्रमाण । द्विअरत्नी दीर्घ जाण ।
ऋग्वेद ऐसे रुपधारण । मूर्ति घ्यावी येणेपरी ॥ ३४ ॥

आतां भेद सांगेन ऐका । प्रथम ‘ चर्चाश्रावका ‘ ।
द्वितीय ‘ चर्चक श्रवणिया ‘ ऐका । ‘ पार ‘ – ‘ क्रम ‘ दोनी शाखा ॥ ३५ ॥

‘ जटा ‘ ‘ शकट ‘ शाखा दोनी । सातवा ‘ दंड ‘ म्हणोनि ।
भेद सप्त निर्गुणी । पांच भेद आणीक असती ॥ ३६ ॥

‘ शाकला ‘ ‘ बाष्कला ‘ दोनी ।’ आश्र्वलायनी ‘ शांखायनी ‘ ।
पांचवी ‘ मांडूकेया ‘ म्हणोनि । ऐसे भेद द्वादश ॥ ३७ ॥

श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांसी । व्यासें सांगितलें शिष्यासी ।
ऐसे या ऋग्वेदासी । द्वादश भेद विस्तार ॥ ३८ ॥

या कलियुगाभीतरीं । म्हणविसी वेद चारी ।
वायां करिसी थोरी । ‘ अध्यापक म्हणोनिया ॥ ३९ ॥

तया द्वादश भेदांत । एक शाखा असे विख्यात ।
सलक्षण व्यक्त । कवण जाणे सांग मज ॥ ४० ॥

नारायण व्यासमुनि । शाखा द्वादश विस्तारोनि ।
सांगितल्या संतोषोनि । पैल म्हणिजे शिष्यासी ॥ ४१ ॥

ऋग्वेदाचे भेद ऐसे । सांगितले वेदव्यासें ।
श्रीगुरु म्हणती हर्षें । मदोन्मत्त द्विजांसी ॥ ४२ ॥

यजुर्वेद विस्तार । सांगेन ऐका अपार ।
‘ वैशंपायन ‘ शिष्य थोर । अभ्यास केला परियेसा ॥ ४३ ॥

व्यास म्हणे शिष्यासी । ऐक एकचित्तेंसी ।
ऐसे या यजुर्वेदासी । उपवेद धनुर्वेद ॥ ४४ ॥

भारद्वाज गोत्र जाणा । अधिदैवत रुद्र म्हणा ।
त्रिष्टुप्छंद तुम्ही म्हणा । आतां ध्यान सांगेन ॥ ४५ ॥

कृशमध्य निर्धारी । स्थूल-ग्रीवा-कपोल धरी ।
कांचनवर्ण मनोहरी । नेत्र असती पिंगट ॥ ४६ ॥

शरीर ताम्र-असितवर्ण । पांच अरत्नी दीर्घ जाण ।
यजुर्वेद ध्यान प्रमाण । वैशंपायना परियेसीं ॥ ४७ ॥

ऐशिया यजुर्वेदासी । भेद असती शायशीं ।
सांगेन ऐका भरंवसीं । म्हणे व्यास शिष्यातें ॥ ४८ ॥

प्रथम ‘ चरका ‘ ‘ आह्वरका ‘ । तिसरी नामें ‘ कठा ‘ ऐका ।
‘ प्राच्यकठा ‘चतुर्थिका । ‘ कपिष्ठला ‘ पांचवी पैं ॥ ४९ ॥

सहावी असे ‘ चारायण ‘ । वार्तातवीया ‘ सातवी खूण ।
‘ श्र्वेत ‘ म्हणिजे आठवी जाण । ‘ श्र्वेताश्र्वतर ‘ नवमी ॥ ५० ॥

‘ मैत्रायणी ‘ असे नाम । शाखा असे हो दशम ।
तिसी भेद उत्तम । असती सात परियेसा ॥ ५१ ॥

‘ मानवा ‘ ‘ दुंदुमा ‘ दोनी । तिसरा ‘ ऐकेया ‘ म्हणोनि ।
‘ वाराहा ‘ नाम चौथा खुणी । भेद असे परियेसा ॥ ५२ ॥

येरा नाम ‘ हारिद्रवा ‘ । भेद जाणा तुम्ही पांचवा ।
‘ श्याम ‘ म्हणजे सहावा । सातवा ‘ श्यामायणी ‘ जाणा ॥ ५३ ॥

वाजसनेया शाखेसी । भेद असती अष्टादशी ।
नामें सांगेन परियेसीं । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांतें ॥ ५४ ॥

‘ वाजसनेय ‘ नाम एक । द्वितीय नाम ‘ जाबालिक ‘ ।
‘ बौधेय ‘ नाम विशेख । चतुर्थ ‘ काण्व ‘ परियेसा ॥ ५५ ॥

‘ माध्यंदिन ‘ पंचमेसी । ‘ शाफेय ‘ नाम षष्ठेसी ।
‘ तापनीय ‘ सप्तमेसी । ‘ कापाल ‘ षविख्यात ॥ ५६ ॥

‘ पौंड्रवत्स ‘ नाम विख्यात । ‘ आवटिक ‘ नामें उन्नत ।
एकादश भेद नित्य । ‘ परमावटिक ‘ परियेसा ॥ ५७ ॥

‘ पाराशर्य द्वादशी ।’ वैनेय ‘ नामें त्रयोदशी ।
चतुर्दश भेद पुससी । ‘ वैधेय ‘ म्हणती तयातें ॥ ५८ ॥

‘ औधेय ‘ नाम विशेषी । जाणा शाखा पंचदशी ।
‘ गालव ‘ म्हणिजे षोडशी । सप्तदशी ‘ वैजव ‘ नाम ॥ ५९ ॥

‘ कात्यायनी ‘ नाम विशेषी । शाखा जाण अष्टादशी ।
वाजसनीय शाखेसी । भेद असती येणेपरी ॥ ६० ॥

तैत्तिरीय शाखा भेद दोनी । व्यास सांगे विस्तारोनि ।
‘ औख्या ‘ ‘ कांडिकेया ‘ म्हणोनि । यासी भेद पांच असती ॥ ६१ ॥

‘ आपस्तंबी ‘ असे थोर । शाखा असे मनोहर ।
यज्ञादि कर्मे आचार । विस्तार असे तयांत ॥ ६२ ॥

दुसरा जाणा ‘ बौधायनी ‘ । ‘ सत्याषाढी ‘ असे त्रीणी ।
‘ हिरण्यकेशी ‘ म्हणोनि । चौथा भेद परियेसा ॥ ६३ ॥

‘ औखेयी ‘ म्हणोनि नांव । भेद असे पांचवा ।
अनुक्रमें पढावा । म्हणे व्यास शिष्यासी ॥ ६४ ॥

षडंगे असती विशेषे । नांमे तयांचीं सांगेन ऐके ।
‘ शिक्षा ‘ ‘ कल्प ‘ ‘ व्याकरणिक ‘ । ‘ निरुक्त ” छंद ‘ ‘ज्योतिष ‘ ॥ ६५ ॥

यांसी उपांगे असती आणिक । त्यांची नामें तूं ऐक ।
‘ प्रतिपद ‘ ‘ अनुपम ‘ देख । ‘ छंदस ‘ तिसरा परियेसा ॥ ६६ ॥

‘ भाषा ” धर्म ‘ पंचम । ‘ मीमांसा ”न्याय ‘ सप्तम ।
‘ तर्क ‘ सहित अष्टम । उपांगें असती परियेसा ॥ ६७ ॥

परिशिष्टें अष्टादश । असती ऐका विशेष ।
विस्तार करुनि परियेस । व्यास सांगे शिष्यासी ॥ ६८ ॥

पूर्वी होत्या वेदराशी । शिकतां अशक्य मानवांसी ।
म्हणोनि लोकोपकारासी । व्यासे केला विस्तार ॥ ६९ ॥

शाखाभेद येणेपरी । विस्तार केला परिकरीं ।
जे जे मति आपले उदरीं । तितुके शिकावें म्हणोनि ॥ ७० ॥

येणेपरी विस्तारीं । सांगे व्यास परिकरीं ।
वैशंपायन अवधारीं । विनवीतसे तये वेळीं ॥ ७१ ॥

यजुर्वेद विस्तारेंसीं । निरोपिला आम्हांसी ।
शाखाभेद अनुक्रमेसी । वेगळाले करोनियां ॥ ७२ ॥

संदेह होतो आम्हांसी । मूळशाखा कवण ऐसी ।
विस्तार करोनि प्रीतिसीं । निरोपावे स्वामिया ॥ ७३ ॥

व्यास म्हणे शिष्यासी । बरवें पुसिलें आम्हांसी ।
या यजुर्वेदासी । मूळ तुम्हां सांगेन ॥ ७४ ॥

मंत्र-ब्राह्मण-संहिता । मिळोनि पढती मिश्रिता ।
तेंचि मूळ असे ख्याता । यजुर्वेद म्हणिजे तया ॥ ७५ ॥

आणिक एक असे खूण । ‘ संहिता ‘ मिळोनि ‘ ब्राह्मण ‘ ।
तोचि यजुर्वेद मूळ जाण । वरकड शाखा पल्लव ॥ ७६ ॥

यज्ञादि कर्मक्रियेसी । हेंचि मूळ परियेसीं ।
अभ्यास करी गा विधींसीं । म्हणे व्यास शिष्यातें ॥ ७७ ॥

ऐकोनियां वैशंपायन । विनवीतसे कर जोडून ।
यजुर्वेदमूळ विस्तारोन । निरोपावें स्वामिया ॥ ७८ ॥

व्यास म्हणे शिष्यासी । सांगेन ऐक विस्तारेंसीं ।
ग्रंथत्रय असती यासी । अभ्यास करी म्हणतसे ॥ ७९ ॥

सप्त अष्टक संहितेसी । एकेकाचे विस्तारेंसीं ।
सांगेन तुज भरंवसीं । म्हणे व्यास शिष्यांते ॥ ८० ॥

प्रथम ‘ इषेत्वा ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक जाणा चतुर्दशी ।
आठ अधिक विसांसी । पन्नासा असती परियेसा ॥ ८१ ॥

‘ आपउंदंतु ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक असती चतुर्दशी ।
चारी अधिक तिसांसी । पन्नासा तुम्ही जाणाव्या ॥ ८२ ॥

‘ देवस्यत्वा ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक असती चतुर्दशी ।
एक अधिक तिसांसी । पन्नास जाणा विस्तार ॥ ८३ ॥

चौथा प्रश्र्न ‘ आददे ‘ति । षट्चत्वारिंशत् अनुवाक ख्याती ।
पन्नासा जाणा निरुती । वेदाधिक पन्नास ॥ ८४ ॥

‘ देवासुर ‘ नामक प्रश्र्न । अनुवाक एकादश पूर्ण ।
पन्नासा असती एकावन्न । पंचम प्रश्र्नीं अवधारा ॥ ८५ ॥

‘ संत्वासिंचा ‘ इति प्रश्र्न । द्वादश अनुवाक परिपूर्ण ।
पन्नासा एकावन्न । असती सहावे प्रश्र्नासी ॥ ८६ ॥

‘ पाकयज्ञ ‘ नामक प्रश्र्न । त्रयोदश अनुवाक जाण ।
पन्नासा असती एकावन्न । सप्तम प्रश्र्नीं विस्तार ॥ ८७ ॥

‘ अनुमत्यै ‘ इति प्रश्र्नासी । अनुवाक जाणा द्वाविंशी ।
द्विचत्वारी पन्नासा त्यासी । प्रथम अष्टक येणेंपरी ॥ ८८ ॥

प्रथम अष्टकासी प्रश्र्न । त्याची संख्या सांगेन ।
ते ऐका चित्त देऊन । प्रश्र्न अष्ट जाणिजे ॥ ८९ ॥

एक शत चत्वारी । अधिक सहा निर्धारीं ।
अनुवाक असती परिकरीं । अंतःकरणी धरावें ॥ ९० ॥

पन्नासा असती ख्यातीसी । त्रिशताधिक बेचाळिशी ।
प्रथमाष्टकीं जाणा ऐसी । म्हणोनि सांगे व्यासमुनि ॥ ९१ ॥

द्वितीयाष्टकविस्तार । सांगेन तुज परिकर ।
प्रथम प्रश्र्नाचें नाम थोर । ‘ वायव्य ँ्’ म्हणावें ॥ ९२ ॥

प्रथम प्रश्र्न विशेष । अनुवाक जाणा एकादश ।
पांसष्टी असती पन्नासा । एकचित्ते परियेसा ॥ ९३ ॥

पुढें असे द्वितीय प्रश्र्न । नाम ‘ प्रजापति-गुहान् ‘ ।
द्वादश अनुवाक तुम्ही जाण । दशसप्तक एक पन्नासा ॥ ९४ ॥

‘ आदित्येभ्यः ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक जाणा चतुर्दशी ।
षट्अधिक पंचाशी । पन्नासा तुम्ही पढाव्या ॥ ९५ ॥

प्रश्र्न ‘ देवामानुषी ‘ । अनुवाक जाणा चतुर्दशी ।
अष्ट अधिक चत्वारिंशी । पन्नासा तुम्ही वाचिजे ॥ ९६ ॥

म्हणतां जाय महापाप । प्रश्र्न असे ‘ विश्र्वरुप ‘ ।
द्वादश अनुवाक स्वरुप । चारी अधिक सत्तरी पन्नासा ॥ ९७ ॥

‘ समिधा ‘ नाम प्रश्र्नास । निरुते अनुवाक द्वादश ।
दश-सप्तक पन्नासा असती त्यास । एकचित्तें परियेसा ॥ ९८ ॥

ऐसे द्वितीय अष्टकासी । सहा प्रश्र्न परियेसीं ।
पांच अधिक सत्तरीसी । अनुवाक तुम्हीं जाणावे ॥ ९९ ॥

पन्नासांचिये गणन । सांगेन तुज विस्तारोन ।
तीन शत अशीति जाणा । वेदाधिक परियेसा ॥ १०० ॥

तिसरा अष्टक सविस्तर । सांगेन तुम्हां मनोहर ।
वैशंपायन शिष्य थोर । गुरुमुखें ऐकतसे ॥ १०१ ॥

तिसरा अष्टक प्रश्र्न प्रथम । नाम ‘ प्रजापतिरकाम ‘ ।
अनुवाक एकादश उत्तम । द्विचत्वारि पन्नासा त्यासी ॥ १०२ ॥

दुसरा प्रश्र्न असे जाण । नाम ‘ योवैपवमान ‘ ।
एकादश अनुवाक जाण । षट्चत्वारी पन्नासा त्यासी ॥ १०३ ॥

तृतीय प्रश्र्न बरवी । नाम असे ‘ अग्नेतेजस्वी ‘ ।
अनुवाकांची एकादशी । षट्त्रिंशती पन्नासा त्यासी ॥ १०४ ॥

चौथा प्रश्र्न ‘ विवाएत ‘ । एकादश अनुवाक ख्यात ।
षट्चत्वारी पन्नासा त्यांत । एकचित्तें परियेसा ॥ १०५ ॥

पुढें प्रश्र्ण पंचम । म्हणावें ‘ पूर्णापश्र्चात् ‘ नाम ।
अनुवाक अकरा उत्तम । षट्त्रिंशति पन्नासा त्यासी ॥ १०६ ॥

ऐसे पांच प्रश्र्ण तृतीयाष्टकासी । अनुवाक पंचपंचाशी त्यासी ।
द्विशत अधिक सहा त्यासी । पन्नासा असती अवधारा ॥ १०७ ॥

चौथा अष्टक प्रथम प्रश्र्न । नामें असे ‘ युंजान ‘।
एकादश अनुवाक खूण । षट्चत्वारी पन्नासा त्यासी ॥ १०८ ॥

प्रश्र्न ‘ विष्णोःक्रमोसि ‘ । अनुवाक असती एकादशी ।
आठ अधिक चत्वारिंशी । पन्नासा त्यासी विस्तार ॥ १०९ ॥

तिसरा प्रश्र्न उत्तम । नाम जाणा तुम्ही ‘ अपांत्वेम ‘ ।
त्रयोदश अनुवाक नेम । षट्त्रिंशत् पन्नासा त्यासी ॥ ११० ॥

चौथा प्रश्र्न ‘ रश्मिरसि ‘ । अनुवाक असती द्वादशी ।
सप्ताधिक तीस त्यासी । पन्नासा ऐसे तुम्ही जाणा ॥ १११ ॥

‘ नमस्ते रुद्र ‘ उत्तम । प्रश्र्न जाणा पंचम ।
एकादश अनुवाक नेम । सप्ताधिक वीस पन्नासा ॥ ११२ ॥

‘ अश्मन्नूर्ज ‘ प्रश्र्नास । नव अनुवाक विशेष ।
षट्चत्वारी पन्नासा त्यास । एकचित्ते परियेसा ॥ ११३ ॥

प्रश्र्न ‘ अग्नाविष्णू ‘ सी । अनुवाक जाणा पंचदशी ।
एक न्यून चाळिसांसी । पन्नासा त्यासी विस्तारें ॥ ११४ ॥

ऐशे चतुर्थ अष्टकासी । सप्त प्रश्र्न परियेसीं ।
अनुवाक असती ब्यायशीं । द्विशत एक उणे ऐंशी पन्नासा ॥ ११५ ॥

पंचमाष्टक प्रथम प्रश्र्न । नामें ‘ सावित्राणि ‘ जाण ।
पन्नासा षष्ठी एक उणे । एकादश अनुवाक ख्यात ॥ ११६ ॥

‘ विष्णुमुखा ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक असती द्वादशी ।
चतुःषष्ठी पन्नासा त्यासी । श्रीगुरु म्हणती द्विजांते ॥ ११७ ॥

तिसरा प्रश्र्न ‘ उत्सन्न ‘ । द्वादश अनुवाक धरा खूण ।
पन्नासांसी द्वय न्यून । पन्नासा असती परियेसा ॥ ११८ ॥

चौथा प्रश्र्न ‘ देवासुरा ‘ । अनुवाक असती त्यासी बारा ।
षष्ठीसी दोन उण्या करा । पन्नासा असती परियेसा ॥ ११९ ॥

‘ यदेकेन ‘ नाम प्रश्र्न । चतुर्विशति अनुवाक खूण ।
दोन अधिक षष्ठी जाण । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२० ॥

‘ हिरण्यवर्णा ‘ षष्ठ प्रश्र्न । त्रयोविंशति अनुवाक जाण ।
षष्ठीमध्ये सहा न्यून । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२१ ॥

‘ यो वा आ य था ‘नामें प्रश्र्न । षड्विंशति अनुवाक जाण ।
षष्ठीमध्ये द्वय न्यून । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२२ ॥

पंचमाष्टक संहितेसी । सप्त प्रश्र्न परियेंसी ।
अनुवाक एक शत त्यांसी । वीस अधिक विस्तारें ॥ १२३ ॥

त्रीणि अधिक चतुःशत । पन्नासा असती जाणा विख्यात ।
मन करुनि सावचित्त । ऐका म्हणे तयेवेळीं ॥ १२४ ॥

षष्ठमाष्टक संहितेसी । प्रथम प्रश्र्न परियेसीं ।
‘ प्राचीनवंश ‘ म्हणा ऐसी । एकादश अनुवाक जाणा ॥ १२५ ॥

अधिक सहा सत्रीसी । पन्नासा त्यासी परियेसीं ।
विस्तार करुनि शिष्यासी । सांगतसे व्यासदेव ॥ १२६ ॥

‘ यदुमौ ‘ नाम प्रश्र्नासी । अनुवाक जाणा एकादशी ।
एके उणे षष्टीसी । पन्नासा असती परियेंसी ॥ १२७ ॥

तिसरा प्रश्र्न ‘ चात्वाल ‘ । एकादश अनुवाक माळ ।
पन्नासा षष्टी द्वय स्थूळ । तिसरे प्रक्ष्नीं परियेसीं ॥ १२८ ॥

चवथा प्रश्र्न ‘ यज्ञेन ‘ । एकादश अनुवाक जाण ।
पन्नासा एक अधिक पन्न । एकचित्तें परियेसा ॥ १२९ ॥

‘ इंद्रोवृत्र ‘ नाम प्रश्र्न । एकादश अनुवाक जाण ।
द्विचत्वारि पन्नासा खूण । पंचम प्रश्र्न येणेपरी ॥ १३० ॥

‘ सुवर्गाय ‘ प्रश्र्नासी । अनुवाक असती एकादशी ।
त्रीणी अधिक चत्वारिंशी । पन्नासा असती परियेसा ॥ १३१ ॥

सहावा अष्टक परिपूर्ण । यासी सहा असती प्रश्र्न ।
सासष्ट अनुवाक जाण । त्रयस्त्रिंशस्त्रिशत पन्नासा ॥ १३२ ॥

सप्तमाष्टक प्रथम प्रश्र्न । नामें असे ‘ प्रजानन ‘ ।
अनुवाक वीस असती खूण । द्विपंचाशी पन्नासा त्यास ॥ १३३ ॥

‘ साध्या ‘ जाणिजे द्वितीय प्रश्र्न । अनुवाक वीस असती खूण ।
पन्नासा पन्न परिपूर्ण । एकचित्ते परियेसा ॥ १३४ ॥

‘ प्रजवं वा ‘ नाम प्रक्ष्नासी । अनुवाक वीस परियेसीं ।
द्विचत्वारि पन्नासा त्यासी । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणातें ॥ १३५ ॥

‘ बृहस्पतिरकाम ‘ प्रश्र्न । द्वाविंशति अनुवाक जाण ।
त्रीण्यधिक पन्न खूण । पन्नासा असती अवधारा ॥ १३६ ॥

प्रश्र्न असे पंचम । ‘ गावो वा ‘ नामें उत्तम ।
पंचविंशति अनुवाक नेम । चत्वारि पंच पन्नासा त्यासी ॥ १३७ ॥

सप्तमाष्टक संहितेसी । प्रश्र्न पांच परियेसीं ।
एकशत सप्त त्यासी । अनुवाक असती विस्तार ॥ १३८ ॥

द्विशतावरी अधिकेसी । एकावन्न असती पन्नासी ।
सप्तमाष्टक असे सुरसी । एकचित्तें परियेसा ॥ १३९ ॥

सप्तअष्टक संहितेसी । प्रश्र्न चतुश्र्चत्वारी भरंवसीं ।
षट्शत एक अधिकेसी । पन्नास अनुवाक विस्तार ॥ १४० ॥

द्विउणें शतद्वय सहस्र दोनी । पन्नासा तुम्ही जाणोनि ।
पठण करा म्हणोनि । व्यास सांगे शिष्यासी ॥ १४१ ॥

तीन अष्तक ब्राह्मणांत । असती जाण विख्यात ।
सांगेन ऐका एकचित्त । म्हणे व्यास शिष्यासी ॥ १४२ ॥

प्रथमाष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्र्न आठ परियेसी ।
नामें सांगेन सुरसी । एकचित्तें परियेसा ॥ १४३ ॥

प्रथम प्रश्र्न ‘ ब्रह्मसंधत ‘ । नाम असे विख्यात ।
अनुवाक दहा विस्तृत । अशीति दशक असती मनोहर ॥ १४३ ॥

‘ उद्धन्य ‘ नाम दुसरा प्रश्र्न । सहा अनुवाक शतक पन्न ।
वाजपेय अनुसंधान । ‘ देवासुरा ‘ प्रश्र्न तिसरा ॥ १४५ ॥

त्यासी दश अनुवाक जाण । पंच अधिक षष्टि दशक खूण ।
चौथा ‘ उभये ‘ नाम प्रश्र्न । दश अनुवाक मनोहर ॥ १४६ ॥

संवत्सरगणित सहा अधिका । त्यासी जाण तुम्ही दशका ।
पांचवा ‘ अग्नेःकृत्तिका ‘ । प्रश्र्न असे अवधारा ॥ १४७ ॥

त्यासी अनुवाक द्वादश । सांगेन ऐका दशक ।
दोन अधिक षष्ठी विशेष । एकचित्तें परियेसा ॥ १४८ ॥

सहावा प्रश्र्न ‘ अनुमत्य ‘ । अनुवाक पहा प्रख्यात ।
पांच अधिक सत्री निरुत । दशक त्यासी अवधारा ॥ १४९ ॥

सप्तम प्रश्र्ना धरा खूण । नाम त्या ‘ एतद्-ब्राह्मण ‘ ।
दश अनुवाक आहेत जाण । चतुःषष्टि दशक त्यासी ॥ १५० ॥

आठवा ‘ वरुणस्य ‘ नाम प्रश्र्न । अनुवाक त्यासी दहा जाण ।
सप्त अधिक तीस प्रमाण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १५१ ॥

प्रथम अष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्र्न आठ परियेसीं ।
अष्टसप्तति अनुवाक त्यासी । एकचित्ते परियेसा ॥ १५२ ॥

एक उणे पांच शत । दशक आहेत विख्यात ।
वैशंपायन ऐकत । गुरुमुखेकरोनि ॥ १५३ ॥

दुसरा अष्टक ब्राह्मांस । प्रथम प्रश्र्न ‘ अंगिरस ‘ ।
अनुवाक जाणा एकादश । साठी दशक मनोहर ॥ १५४ ॥

‘ प्रजापतिरकाम ‘ कांड । प्रश्र्न दुसरा महा गोड ।
एकादश अनुवाक द्दढ । त्रिसप्तति दशक त्यासी ॥ १५५ ॥

कांड ‘ ब्रह्मवादिन ‘ । एकादश अनुवाक जाण ।
दशक आहेति त्यासी पन्न । एकचित्तें परियेसा ॥ १५६ ॥

‘ जुष्टो ‘ नाम प्रश्र्न ऐक । अनुवाक आठ अशीति दशक ।
वैशंपायन शिष्यक । गुरुमुखें ऐकतसे ॥ १५७ ॥

प्रश्र्न ‘ प्राणोरक्षति ‘ । अष्ट अनुवाक त्यासी ख्याति ।
पंच अधिक चत्वारिंशती । दशक तुम्ही ओळखिजे ॥ १५८ ॥

‘ स्वाद्वींत्वा ‘ नामें षष्ठम । सौत्रामणि-प्रश्र्न उत्तम ।
अनुवाक असती वीस खूण । षडशीति दशक त्यासी ॥ १५९ ॥

सप्तम प्रश्र्न ‘ त्रिवृता ‘ सी । अनुवाक असती अष्टादशी ।
सहा अधिक षष्ठीसी । दशक त्यासी मनोहर ॥ १६० ॥

अष्टम प्रश्र्न ‘ पीवोअन्न ‘ । अनुवाक असती नऊ जाण ।
अशीतीसी एक उणा । दशक त्यासी मनोहर ॥ १६१ ॥

द्वितीय अष्टक ब्राह्मणासी । आठ प्रश्र्न परियेसीं ।
वेद उणे शतक त्यासी । अनुवाक असती मनोहर ॥ १६२ ॥

पांच शताउपरी । एक उणे चत्वारी ।
दशक आहेति विस्तारीं । एकचित्तें परियेसा ॥ १६३ ॥

तृतीयाष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्र्न असती द्वादशी ।
नामें त्यांची परियेसीं । एकचित्तें अवधारा ॥ १६४ ॥

प्रथम प्रक्ष्न विख्यातु । नाम ‘ अग्निर्नःपातु ‘ ।
सहा अनुवाक विख्यातु । त्रीणि अधिक षष्ठी दशक ॥ १६५ ॥

‘ तृतीयस्य ‘ द्वितीय प्रश्र्न । अनुवाक दहा असती जाण ।
पंचाशीति दशक खूण । एकचित्तें परियेसा ॥ १६६ ॥

तिसरा प्रश्र्न ‘ प्रत्युष्ट ँे रक्ष ‘ । अनुवाक असती एकादश ।
एका उणे ऐशीं दशक । एकचित्तें अवधारा ॥ १६७ ॥

चौथा प्रश्र्न ‘ ब्रह्मणेसि ‘ । अनुवाक एक परियेसीं ।
एक उणे विसासी । दशक त्यासी मनोहर ॥ १६८ ॥

पंचम प्रश्र्न नाम ‘ सत्य ‘ । त्रयोदश अनुवाक विख्यात ।
एक उणें तीस दशक । एकचित्तें परियेसा ॥ १६९ ॥

सहावा प्रश्र्न ‘ अंजंति ‘ । पंचदश अनुवाक ख्याति ।
अष्ट अधिक त्रिंशति । दशक त्यासी जाणावे ॥ १७० ॥

‘ अच्छिद्र ‘ नाम प्रश्र्न । चतुर्दश अनुवाक जाण ।
तीस अधिक शत खूण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १७१ ॥

प्रश्र्न अश्र्वमेधासी । ‘ सांग्रहण्या ‘ ख्यातीसी ।
अनुवाक असती त्रयोविंशी । एक-नवति दशक ॥ १७२ ॥

‘ प्रजापति ‘र्नाम । अश्र्वमेध असे उत्तम ।
त्रयोविंशति अनुवाक नेम । चार अधिक अशीति दशक त्यासी ॥ १७३ ॥

‘ संज्ञान ‘ म्हणिजे काठका । एकादश अनुवाक असती ऐका ।
एका उणे पन्नास दशक । एकचित्तें परियेसा ॥ १७४ ॥

दुसरा ‘ लोकोसि ‘ काठक । दश अनुवाक असती ऐक ।
दोनी अधिक षष्ठी दशक । व्यास म्हणे शिष्यासी ॥ १७५ ॥

द्वादश प्रश्र्न ‘ तुभ्य ‘ काठकासी । अनुवाक नव परियेसीं ।
सहा अधिक पन्नासासी । दशक त्यासि मनोहर ॥ १७६ ॥

तिसरे अष्टक ब्राह्मणांत । द्वादश प्रश्र्न विख्यात ।
अनुवाक एक शत षट्चत्वारिंशत । सातशत पंचाशीति दशक जाणा ॥ १७७ ॥

तीनी अष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्र्न सांगेन परियेंसी ।
आठ अधिक विसांसी । एकचित्तें अवधारा ॥ १७८ ॥

त्रीणि शत विसांसी । एक अधिक परियेंसी ।
अनुवाक आहेति विस्तारेंसीं । ‘ परात्त ‘ ब्राह्मणासी परियेसा ॥ १७९ ॥

दशक संख्या विस्तार । अष्टशत अधिक सहस्र ।
त्रयोविंशति उत्तर । अधिक असती परियेसा ॥ १८० ॥

आतां सांगेन ‘ अरण्य ‘ । त्यासी असती दहा प्रश्र्न ।
विस्तारोनियां सांगेन । एकचित्ते अवधारा ॥ १८१ ॥

‘ भद्र ‘ नाम प्रथम प्रश्र्न । द्वात्रिंशत् अनुवाक खूण ।
एक शत तीस जाण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १८२ ॥

‘ स्वाध्याय ‘ ब्राह्मणासी । अनुवाक वीस परियेसीं ।
चतुर्विंश दशक त्यासी । एकचित्तें परियेसा ॥ १८३ ॥

‘ चित्ती ‘ म्हणिजे प्रश्र्नासी । अनुवाक एकविंशी ।
तीन अधिक पन्नासासी । दशक त्यासी विस्तार ॥ १८४ ॥

असे थोर चवथा प्रश्र्न । नाम ‘ मंत्रब्राह्मण ‘ ।
द्विचत्वारि अनुवाक जाण । पंचाऐशीं दशक त्यासी ॥ १८५ ॥

‘ श्रेष्ठ ‘ ब्राह्मण प्रक्ष्नासी । अनुवाक जाणा द्वादशी ।
आठ अधिक शतासी । दशक तुम्ही जाणावे ॥ १८६ ॥

‘ पितृमेध ‘ असे प्रश्र्न । द्वादश अनुवाक परिपूर्ण ।
सप्तविंशती दशक जाण । एकचित्ते परियेसा ॥ १८७ ॥

‘ शिक्षा ‘ नाम प्रश्र्नासी । अनुवाक असती द्वादशी ।
तीन अधिक विसांसी । दशक त्यासी मनोहर ॥ १८८ ॥

‘ ब्रह्मवल्ली ‘ असे प्रश्रन । अनुवाक त्यासी नऊ जाण ।
चतुर्दश दशक असे खूण । व्यास म्हणे शिष्यांसी ॥ १८९ ॥

‘ भृगुवल्ली ‘ असे प्रश्र्न । अनुवाक त्यासी दहा जाण ।
पंचदश दशक जाण । एकचित्तें परियेसा ॥ १९० ॥

दशम प्रश्र्न ‘ नारायण ‘ । अनुवाक अशीति असती खूण ।
एकशत वेद जाण । दशक त्यासी परियेसा ॥ १९१ ॥

दहा प्रश्र्न अरणासी । अनुवाक जाण परियेसीं ।
दोनी शत पन्नासी । संख्या असे परियेसा ॥ १९२ ॥

पंचशताउपरी । ब्याऐशीं विस्तारीं ।
दशक जाणा मनोहरी । म्हणे व्यास शिष्यांते ॥ १९३ ॥

ऐसे ग्रंथत्रयासी । प्रश्र्न असती ब्यायशीं ।
एकविंशति अधिक द्विशतसहस्रासी । अनुवाक जाण मनोहर ॥ १९४ ॥

पन्नासा दशक विस्तार । सांगेन तुम्हां परिकर ।
द्वयशत दोनी सहस्र । द्वयउणे पन्नासा असती ॥ १९५ ॥

द्वयसहस्र चारी शत । सहा अधिक उन्नत ।
दशकीं जाण विख्यात । ग्रंथत्रय परिपूर्ण ॥ १९६ ॥

ऐशिया यजुर्वेदासी । भेद असती शायशीं ।
त्यांत एक भेदासी । एवढा असे विस्तार ॥ १९७ ॥

येणेपरी व्यासमुनीं । वैशंपायना विस्तारोनि ।
सांगितले म्हणोनि । श्रीगुरु म्हणती द्विजांसी ॥ १९८ ॥

तिसरा शिष्य जैमिनी । त्यासी सांगतसे व्यासमुनि ।
‘ सामवेद ‘ विस्तारोनि । निरोपीत अवधारा ॥ १९९ ॥

उपवेद गांधर्व अत्र । कश्यपाचें असे गोत्र ।
विष्णु असे दैवत । जगती छंद म्हणावा ॥ २०० ॥

नित्यस्रग्वी असे जाण । शुचि वस्र प्रावरण ।
क्षौमी दान्त चर्मधारण । दंडधारी असे रुप ॥ २०१ ॥

नयन वर्ण कांचन । सूर्यासारिखे असे किरण ।
षडरत्नी दीर्घ प्रमाण । सामवेद रुप असे ॥ २०२ ॥

याच्या भेदा नाही मिती । अखिल सहस्र बोलती ।
ऐसी कवणा असे शक्ति । समस्त शिकूं म्हणावया ॥ २०३ ॥

नारायणावांचोनि । समस्त भेद नेणे कोणी ।
ऐक शिष्या जैमिनी । सांगेन तुज किंचित ॥ २०४ ॥

प्रथम ‘ असुरायणी ‘ । दुसरे ‘ वासुरायणी ‘ ।
‘ वार्तातवेय ‘ म्हणोनि । तिसरा भेद परियेसा ॥ २०५ ॥

‘ प्रांजली ‘ भेद असे एक । ‘ ऋग्वैनविध ‘ पंचम ऐक ।
आणि ‘ प्राचीनयोग्य ‘ शाखा । असे सहावा परियेसा ॥ २०६ ॥

‘ ज्ञानयोग्य ‘ सप्तम । ‘ राणायनी ‘ असे ज्या नाम ।
यासी भेद नवम । आहेत ऐका एकचित्तें ॥ २०७ ॥

‘ राणायनी ” शाट्यायनी ‘ । तिसरा ‘ शाट्या ‘ म्हणोनि ।
‘ मुद्गल ‘ नाम जाणोनि । चौथा भेद परियेसा ॥ २०८ ॥

‘ खल्वला ‘ ‘ महाखल्वला ‘ । षष्ठ नामें ‘ लाङ्गला ‘ ।
सप्तम भेद ‘ कौथुमा ‘ भला । ‘ गोतम ‘ म्हणिजे परियेसा ॥ २०९ ॥

नवम शाखा ‘ जैमिनी ‘ । ऐसे भेद विस्तारोनि ।
सांगितले व्यासमुनीं । श्रीगुरु म्हणती द्विजांसी ॥ २१० ॥

पूर्ण सामवबेदासी । कोण जाणे क्षितीसी ।
तीनवेदी म्हणविसी । मदोन्मत्त होवोनियां ॥ २११ ॥

‘ सुमंतु ‘ म्हणिजे शिष्यासी । सांगतसे व्यास हर्षी ।
अथर्वण वेदासी । निरोपिलें परियेसा ॥ २१२ ॥

या अथर्वण वेदासी । उपवेद असे परियेसीं ।
‘ शस्रशास्र ‘ निक्ष्चयेसीं । ‘ वैतान ‘ असे गोत्र ॥ २१३ ॥

अधिदैवत इंद्र त्यासी । म्हणावें अनुष्टप् छंदासी ।
तीक्ष्ण चंड क्रूरेसी । कृष्ण वर्ण असे जाण ॥ २१४ ॥

कामरुपी क्षुद्रकर्म । स्वदारतुष्ट त्यासी नाम ।
विश्र्वसृजक साध्यकर्म । जलमूर्ध्नीगालव ॥ २१५ ॥

ऐसें रुप तयासी । भेद नऊ परियेसी ।
सुमंतु नाम शिष्यासी । सांगतसे श्रीव्यास ॥ २१६ ॥

‘ पैप्पलाद ‘ भेद प्रथम । दुसरा भेद ‘ दांत ‘ नाम ।
‘ प्रदांत ‘ भेद सूक्ष्म । चौथा भेद ‘ तौत ‘ जाण ॥ २१७ ॥

‘ औत ‘ नाम असे ऐक । ‘ ब्रह्मदपलाश ‘ विशेष ।
सातवी शाखा ऐक । ‘ शौनकी ‘ म्हणिजे परियेसा ॥ २१८ ॥

अष्टम ‘ वेददर्शी ‘ भेदासी । ‘ चारणविद्या ‘ नवमेसी ।
पांच कल्प परियेसीं । सांगेन ऐका एकचित्तें ॥ २१९ ॥

‘ नक्षत्र ‘-‘ विधि ‘-‘ विधान ‘ कल्प । ‘संहिता’ ‘ शांति ‘ असे कल्प ।
समस्त देव उपांगरुप । व्यास म्हणे शिष्यांसी ॥ २२० ॥

ऐसें चौघां शिष्यांस । सांगतसे वेदव्यास ।
प्रकाश केला क्षितीस । भरतखंडी परियेसा ॥ २२१ ॥

या भरतखंडांत । पूर्वी होतें पुण्य बहुत ।
वर्णाश्रमीं आचरत । होते लोक परियेसा ॥ २२२ ॥

या कलियुगाभीतरीं । कर्म सांडिले द्विजवरीं ।
लोपले वेद निर्धारी । गौप्य जाहले क्षितीसी ॥ २२३ ॥

कर्मभ्रष्ट झाले द्विज । म्लेंच्छांपुढे बोलती वेदबीज ।
सत्व गेले याचिकाज । मंदमति झाले जाणा ॥ २२४ ॥

पूर्वी होते महत्व । ब्राह्मणांसी देवत्व ।
वेदबळें नित्यत्व । भूसुर म्हणती याचिकाज ॥ २२५ ॥

पूर्वी राजे याचिकारण । पूजा करिती विप्रचरण ।
सर्वस्व देतां दक्षिणा । अंगीकार नच करिती ॥ २२६ ॥

वेदबळे विप्रांसी । त्रैमूर्ति वश होते त्यांसी ।
इंद्रादि सुरवरांसी । भय होते विप्रांचे ॥ २२७ ॥

कामधेनु कल्पतरु । विप्रवाक्य होतें थोरु ।
पर्वत करिती तृणाकारु । तृण पर्वत वेदसत्वें ॥ २२८ ॥

विष्णु आपण परियेसीं । पूजा करी ब्राह्मणांसी ।
आपुले दैवत म्हणे त्यांसी । वेदसत्वेंकरुनियां ॥ २२९ ॥

देवाधीनं जगत्सर्वं मंत्राधीनं च दैवतं ।
ते मंत्रा ब्राह्मणाधीना ब्राह्मणो मम दैवतम् ॥ २३० ॥

ऐसे महत्व ब्राह्मणांसी । पूर्वी होते परियेसीं ।
वेदमार्ग त्यजोनि सुरसी । अन्यमार्गे रहाटती ॥ २३१ ॥

तेणे सत्व भंगले । हीन यातीतें सेवा करुं लागले ।
अध्यापन करिती भोलें । वेद-विक्रय परियेसा ॥ २३२ ॥

हीन यातीपुढें देख । वेद म्हणती मूर्ख लोक ।
त्यांचे पाहूं नये मुख । ब्रह्मराक्षस होताति ॥ २३३ ॥

ऐसें चारी वेदांसी । शाखा असती बहुवसी ।
कवण जाणे क्षितीसी । समस्त गौप्य होऊनि गेले ॥ २३४ ॥

चतुर्वेदी म्हणविसी । लोकांसवे चर्चा करिसी ।
काय जाणसी वेदांसी । अखिल भेद आहेति जाणा ॥ २३५ ॥

ऐशियामध्यें काय लाभ । घेऊं नये द्विजक्षोभ ।
कवणें केला तूंते बोध । जाई आतां येथूनि ॥ २३६ ॥

आपुली आपण स्तुति करिसी । जयपत्रें दाखविसी ।
त्रिविक्रमयतीपाशी । पत्र मागसी लिहूनि ॥ २३७ ॥

आमुचे बोल ऐकोनि । जावें तुवा परितोनि ।
वायां गर्वे भ्रमोनि । प्राण अपुला देऊं नका ॥ २३८ ॥

ऐसें श्रीगुरु ब्राह्मणांसी । सांगती बुद्धि हितासी ।
न ऐकती विप्र तामसी । म्हणती चर्चा करुं ॥ २३९ ॥

चर्चा जरी न करुं येथे । हारी दिसेल आमुतें ।
सांगती लोक राजयातें । महत्व आमुचें उरेल केवीं ॥ २४० ॥

सिद्ध म्हणे नामांकिता । ऐसे विप्र मदोन्मत्ता ।
नेणती आपुले हिता । त्यांसी मृत्यु जवळी आला ॥ २४१ ॥

गंगाधराचा नंदनू || सांगे गुरुचरित्र कामधेनू ||
वेदविवरण ऐकता साधनू || होय समाधान श्रोते जना || २४२ ||

॥ इति श्रीगुरुचरित्रामृते परमकथाकल्पतरौ
श्रीनृसिंहसरस्वत्युपाख्याने सिद्ध-नामधारकसंवादे
वेदविस्तारकथनं नाम षड्विंशोऽध्यायः ॥


॥ श्रीगुरुदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥

SHARE