” रोजच्याच धावपळीत आजूबाजूलाही पाहायला वेळ नसलेल्या आपल्या लोकांना आयुष्य काय असतं हे कधी कळलंच नाही. ‘तुम्ही तुमचं आयुष्य इतकं सुंदर जगावं की कुंडीतल्या गुलाबाला आज किती गुलाब आले आहेत हे तुम्ही आवर्जून रोज पहावं!!’ असं म्हणणाऱ्या आमच्या मास्तरांची शिकवणं काही वेगळी असायची. आपण अगदी चाळिशीत गेलो डोक्यावरचे छप्पर उडाले पण डोक्यातले संस्कार मात्र मास्तरांनी अगदी गाय दावनीला बांधावी तसे आयुष्यभर आपल्या मनाला बांधून ठेवावेत इतके ते घट्ट आहेत.

आयुष्यात पुढे गेल्यानंतर अचानक आपले मास्तर आपल्या समोर दिसावे आणि जुन्या गोष्टी पुन्हा आठवाव्या अस काहीस मला झालं. कडक शिस्त , शिकवणं आणि कित्येक गोष्टी यामुळे शाळेतले मास्तर आपल्या नेहमीच लक्षात राहतात. आज अचानक समोर दिसल्यावर हातात एक काठी, भिंगाचा मोठा चष्मा, चेहऱ्यावर सुरकुत्या पडलेल्या ,पण एक मास्तर म्हणून असलेलं तेज तसचं पहाताना जवळ जावून त्यांच्याशी भेटण्याचा मोह झाल्यावाचून राहत नाही.” समोरच उभ्या मास्तरांना पाहून मंदारच्या मनात कित्येक विचार आले.


“गुरुजी!” मास्तरांच्या जवळ जावून मंदारने हाक मारली.
गुरुजी किंचित मागे वळले. आपल्या भिंगाचा चष्म्यातून पाहत बोलले.
“कोण ??”
मंदार एक क्षण थांबून.
“गुरुजी !! मी मंदार!! मंदार सुभेदार !! तुमचा विद्यार्थी !!” मंदार त्याच्या समोर येत म्हणाला.
“मंदार सुभेदार !! म्हणजे इयत्ता सातवी ते दहावी !! ” इतक्या वर्षा नंतरही मास्तरांनी मंदार किती इयत्ता त्याच्या वर्गात होता हे अगदी अचूक सांगितलं.
“हो !! तोच मी !!” मंदार मास्तरांना म्हणाला.
“किती वर्षांनी भेटलास मंदार !!शाळा संपली आणि महाविद्यालयात गेलास तेव्हा तरी भेटी व्हायच्या !!पण पुढे भेटीही विरळच झाल्या !!” मास्तर मंदारला निरखत म्हणाले.
“मध्यंतरी गावाला येऊन गेलो होतो !! तेव्हा भेटायचं म्हटलं होतं !! पण तुम्ही निवृत्त झाल्याचं कळाल!!” मास्तर आणि मंदार शेजारीच असलेल्या बाकड्यावर बसले.
“अरे !! निवृत्त झाल्यावर गावाकडे मनच लागेना !! म्हणून इकडे आलो!!
“होका !!” मंदार.
“बाकी कुठं असतोस हल्ली ??” मास्तर काठी शेजारी ठेवतं बोलले.
“ठाण्याला कलेक्टर ऑफिसात कामाला आहे !!” मंदार.
“छान!! लग्न केलस की आजही आजन्म अविवाहित राहण्याची प्रतिज्ञा टिकवून आहेस !! ” मास्तर किंचित मंदारकडे पाहून हसत म्हणाले.
“हो झालं ना लग्न !! दोन मुलंही आहेत !!”
“छान !! सुधाकरराव काय म्हणतायत??” मंदारच्या वडलां बद्दल मास्तरांनी विचारले.
“आई आणि बाबा दोघेही माझ्याकडेच असतात ठाण्याला !! ” मंदार मास्तरांच्या काठीकडे पाहत म्हणाला.
“गेल्यावर मी आठवण काढली होती म्हणून सांग नक्की !! “
“नक्की सांगेन !! “


मास्तर कित्येक वेळ मंदारला बोलत राहिले. आपल्या कडक शिस्तीमुळे विद्यार्थी त्यांना चांगलेच भिऊन असायचे. पण शाळेच्या बाहेर कित्येक वर्षांनी भेटल्यावर त्याच्यातील एका वेगळ्याच मास्तरांची ओळख मंदारला झाली. त्यात कित्येक आपुलकी होती.


“आयुष्याच्या खऱ्या वाटेला सुरुवात झाली तेव्हा कित्येक गोष्टी कळल्या. एक मास्तर म्हणून आपलं कर्तव्य करताना गुरुजी तितकेच कणखर भूमिका मांडायचे. पिकलेल्या त्यांच्या केसांकडे पाहून वर्गात असताना त्यांची कित्येक वेळा थट्टा करायचो पण आज आपलेही केस का पांढरे झाले हे कळल्या शिवाय राहिले नाही. वर्गातला तो मंदार आठवला की आज खरंच गम्मत वाटते.” मंदार मनातच कित्येक गोष्टी बोलू लागला.


“हल्ली कुठे असता तुम्ही??” मंदार म्हणाला.
“वृद्धाश्रम आहे इथे जवळ !! तिथेच असतो !! ” मंदारला हे एकूण काय बोलावं तेच कळेना.
मास्तर बोलत राहिले. मंदार ऐकत राहिला.
“मुलगा विलायतेत नोकरी करतो !! वर्षभरापूर्वी सौ गेल्या !! घर खूपच खायला उठलं !! म्हणून मग इकडेच राहायला आलो !! तेवढाच विरंगुळा !! ” मास्तर एकटक शेजारच्या फुलांच्या रोपट्यांकडे पाहत राहिले. कित्येक भाव आपल्या चष्म्या आढ लपवत राहिले.
“बरं चल निघतो मी आता !!एक दिवस निवांत भेटायला येईन ठाण्याला !! तुझा पत्ता तेवढा देऊन ठेवं !! आमच्या घरात आज एक नवीन मित्र येणार आहे ना !! त्यांना भेटायचं आहे !!” मंदारकडे पाहत मास्तर उठू लागले.
“मी सोडू तुम्हाला !!” मंदार शांत म्हणाला.
“नाही नको !! जाईन मी !!” मास्तर मंदारला कित्येक क्षण पाहत राहिले.


ती काही क्षणांची भेट मंदारला खूप काही सांगून गेली. शाळेच्या प्रांगणात एक गुरुजी म्हणून कित्येक विद्यार्थी घडवणारे ते आणि वर्गाच्या बाहेर भेटलेले तेच गुरुजी यात फरक तो किती होता. पण आयुष्याचे नियम मात्र तेच कडक शिस्त , आयुष्याकडे पाहण्याची दृष्टी नेहमीच सुंदर.


“मला घडवणाऱ्या माझ्या मास्तरांना मला म्हणावेसे वाटले की तुम्ही माझ्या सोबत चला !! पण कितीही केलं तरी तुम्ही येणार नाहीत हे माहितेय मला..!! शेवटी या मनावर तुम्हीच संस्कार केले आहेत !! ” पाठमोऱ्या जाणाऱ्या मास्तरांकडे पाहून मंदार मनातल्या कित्येक विचारांशी बोलत राहिला.


पुन्हा कित्येक वेळा मंदार मास्तरांना आवर्जून भेटायला गेला. ठाण्याला गेल्यावर मास्तर मंदारकडे आवर्जून मुक्काम करू लागले. मंदारचा गच्चीत ठेवलेल्या गुलाबांच्या फुलांकडे आवर्जून पाहून स्वतः ची शिकवण आठवू लागले. “तुम्ही तुमचं आयुष्य इतकं सुंदर जगावं की कुंडीतल्या गुलाबाला आज किती गुलाब आले आहेत हे तुम्ही आवर्जून पहाव!! ” अगदी न चुकता.

*समाप्त*

✍योगेश खजानदार

READ MORE

मनातलं प्रेम

“अरे खुप बोर होतय बोल ना माझ्याशी !!” त्याने रिप्लाय केला, “मला वाटल सहजच केलतास मेसेज म्हणुन काही र…
Read More

भेट

” आता पुन्हा आपण कधीच भेटणार नाहीत, तु फक्त खुश रहा , आणि पुन्हा नव्याने सुरुवात कर, माणसाला स्वप्न …
Read More

लक्ष्मी

“कोण आहे?” “दादा मीच आहे!!” “का रे सदा? काय काम काढलं सकाळ सकाळ?” “पत्र द्यायच होतं तुमचं, कालच पोस्…
Read More

काॅफी

काही क्षण माझे काही क्षण तुझे हरवले ते पाहे मिळवले ते माझे  मी एक शुन्य तु एक शुन्य तरी का हिशेबी …
Read More

शब्द की भावना

पुन्हा जगावे ते क्षण तुझ्या सवे आज सखे तु समोर असताना व्यक्त व्हावे मन जसे ती सांज तो वारा पुन्हा त…
Read More

सांजभेट

मज वाट एक अधुरी दिसते तुझी साथ हवी होती त्या वळणावरती एकदा तुज पहायची ओढ होती मनात तुझ्या एक सल मला…
Read More

दोन श्वास

मी राखुन ठेवले होते एक श्वास तुला पहायला एक श्वास तुला बोलायला मनातल काही सांगायला तुझ्या मनातल …
Read More

विरहं… !!

कुठेतरी आजही तुझी आठवण कायम आहे त्या चांदण्या मध्ये मी तुला का उगाच शोधते आहे अश्रुचा हा सागर जण…
Read More

अधुरी प्रित.. 

तु समोरुन जाताना ज्यावेळी अनोळखी असल्याचा भास देऊन गेलीस त्याचवेळी नात्याचे कित्येक बंध मी विसरुन गे…
Read More

अंतर

कदाचित मनातलं सांगायचं राहिलं असेल पण मी कधी तुला दुखावलं नाही! आजही तुझ्याबद्दल माझ्या मनात काहीच र…
Read More

अंतर (भाग -२)

“माझ्या आठवणीच्या प्रत्येक क्षणात आजही फक्त तूच आहेस. तुझ्या स्पर्शाने बावरून जाणारी मी आजही तुझ्या …
Read More

अंतर (भाग-३)

सखे असे हे वेड मन का सैरावैरा फिरते तुझ्याचसाठी तुलाच पाहण्या अधीर होऊन बसते कधी मनाच्या फांदि…
Read More

अंतर(कथा भाग ४)

“तुझ्या आवडती coffee!!!” प्रिया योगेश समोर येऊन म्हणाली. “थॅन्क्स!!” योगेश प्रिया कडे पाहत म्हणाला. …
Read More

अंतर…!!(कथा भाग -५)

ओढ मनाची या खूप काही बोलते कधी डोळ्यातून दिसते तर कधी शब्दातून बोलते वाट पाहून त्या क्षणाची खूप…
Read More

दुर्बीण( कथा भाग १)

स्वप्नांच्या या धाग्यांमध्ये चंद्र नी तारे माळून घेतले कधी केला हट्ट मोजण्याचा स्वतःस मी हरवून घ…
Read More

दुर्बीण कथा भाग २

दुर्बीण! दुरवरच जवळ पहाण्याच साधन म्हणजे दुर्बीण ! अगदी एवढासा तारा सुधा मोठा दिसतो त्यात. “काय रे…
Read More

दुर्बीण कथा भाग ३

सायकल म्हणताच बाबांच्या मनात एक विचार आला. या सायकला विकून आपण दुर्बिणी साठी पैसे उभा करू शकतो. बाबा…
Read More

दुर्बीण .. एक कथा..

स्वप्नांच्या या धाग्यांमध्ये चंद्र नी तारे माळून घेतले कधी केला हट्ट मोजण्याचा स्वतःस मी हरवून घ…
Read More

सुर्यास्त (कथा भाग -१)

पाठमोऱ्या तुला जाताना थांबवावे वाटले मला पण पुन्हा भेटण्याची ओढ मला थांबवत होती तेव्हा त्या वाटे…
Read More

सुर्यास्त (कथा भाग -२)

सायली घरातून बाहेर येत समीरकडे पाहू लागली. कित्येक वेळ ती तिथेच उभा होती. समीर आणि तिची भेट सारखीच ह…
Read More

सुर्यास्त (कथा भाग -४)

तुझ्या असण्याची जाणीव मला ही हळुवार झुळूक का द्यावी तू दूर त्या किनारी तरी माझ्या जवळ का भासावी …
Read More

सुनंदा (कथा भाग १)

या दुनियेत मला खूप त्रास होतोय पण तरीही मला जगायचंय. माझ्या आयुष्याला सीमा आहेत पण तरीही बेबंध राहाय…
Read More

सुनंदा..!!(कथा भाग २)

थोड्याशा पैशासाठी मला विकणारा माझा बाप पुन्हा गिऱ्हाईक म्हणून आला तर नवल काय वाटून घेऊ मी. आज माझा म…
Read More

सुनंदा ..!!(कथा भाग ३)

आई , तू पण झोप ना!! ” श्याम आईच्या चेहऱ्याकडे पहात म्हणाला. “नको रे श्याम , मी बसते तुझ्या जवळ इथेच…
Read More

सुनंदा…!!( कथा भाग ४)

ये आजे , श्याम उठतं का नाहीये !! ” सुनंदा आजीकडे पहात म्हणाली. “बाळा मी आले रे !! तुझी आई !! उठ ना …
Read More

सुनंदा…!!(अंतिम भाग)

“सोड !! सोड रे!! अरे राक्षस आहे का कोण आहेस तू!!! ” सुनंदा स्वतःचा हात सोडवत बोलू लागली. “अरे भाड्य…
Read More

4 thoughts on “मास्तर ..✍”

  1. Mayuri agawane

    Khup sunder re.. dolyat pani ala.. ☺️☺️

आपल्या प्रतिक्रिया नक्की कळवा